Sinema

Lügat-ı Futbol


Zidane çalımladı, Higuita tuttu, Panenka attı. Yeşil sahaların şahit olduğu 5 fiyakalı hareket:...

Futbolda yazılı pek çok kural var peki ya bu işin raconunu yazanlar?

Futbol, ilgilenmeyen için bir topun ve bir sürü adamın olduğu; taraftarının tribünlerde omuz omuz omuza atkılar sallayıp besteler söylediği, “ben tek tek takımları değil sadece futbolu seviyorum abiiggg” insanlarını da barındıran, ülkemizde izleyeninin çok ama yorumcusunun daha çok olduğu evrensel bir oyun.

İlk ortaya çıktığı dönemde oyunun tek amacı“var olan topu kaleye atmak” iken günümüz futbolunda gelinen noktada defansa yardıma gelmeyen forveti dövüyorlar. Değişen dünya, meşin yuvarlağı bir ucundan yakalamış onu da peşinden sürüklüyor. Ülkelerin kendilerine özgü futbol stilleri, sistemler, sistemlerin sistemleri, zaman geçtikçe birbirlerinden rol çalan mevkiler, değişen kurallar…

Modern futbol ilk kez 19. yüzyıl ortalarında, İngiltere’de kendini gösterdi. Birkaç eğitim kurumunun katılımıyla 1848 yılında Cambridge Üniversitesi’nde yazılı olarak bazı kurallar ortaya koyuldu. Aynı zamanda ilk yazılı kurallar olma özelliğini gösteren metnin kullanılarak oynatıldığı bazı maçlar modern futbolun temelini atmış oldu. Bahsettiğim bu olaydan yaşadığımız zamana kadar geçen süreçte futbol dünyasında pek çok kural yazıldı, çizildi, değiştirildi. Gelinen noktada çağdaş futbolun resmiyete dökülmüş pek çok kuralı var peki bu işe futbolcuların kattığı racon?

Oynayanların yeşil sahalara ayaklarıyla tarih yazdığı, yazılan tarihin dilden dile dolaşıp terimlere döküldüğü, futbolun sözlüğünden birkaç kelimeye gelin birlikte bakalım.

1. Marsilya Ruleti/Dönüşü
Rakibi ekarte etmek adına futbol topunun üzerinde 360 derece dönerek yapılan harekete verilen ad. İlk sahibi Brezilyalı efsane Garrincha (Francisco dos Santos)'dır. Maradona'nın da bu hareketi kullandığı bilinse de Zinedine Zidane futbolculuğu sırasında bu hareketi adeta nefes almak rahatlığında, sürekli olarak yaptığı için dönüşe oyuncunun doğduğu şehir olan Marsilya'nın adı verildi. Adeta topun üzerinde yükselerek girişimini başarıya ulaştıran kişi, rakibe " az önce bana ne yaptılar" dedirttirirken çuvallayan oyuncunun rakibi geçeyim derken faul alma ihtimali de vardır.

2.Rabona Vuruşu
İzleyene saliseler içinde görsel şölen sunabilecek bir hareket. Mucidi eski İtalyan futbolcu Giovanni Roccotelli iken Maradona,Ronaldinho, Totti, Ronaldo gibi oyuncular harekete bir çok kez can verdiler. Özellikle Ricardo Queresma Rabona'yı pas ve şut denemelerinde sıkça kullanıyor.

Bu vuruşu yapmak için oyuncu kullanmak istediği ayağının yanına topu çeker. Boşta kalan ayağını topa sahip ayağının arkasından geçirerek vuruşunu yaptığında alın size Rabona. Başarısız vuruşlar da futbolcunun kendi kendine çelme takıp rezilliğe yol açması da ihtimaller arasında.

3-Cruyff Dönüşü
1974 Dünya Kupı grup mücadelelerinde futbol efsanesi Johan Cruyff'ın İsveçli rakibi Jan Olsson'u geçerken yaptığı büyülü dönüş. Hollandalı oyuncu daha sonra oynadığı bir çok maçta bu çalımı kullandı. Topun hızını kesip pas atacakmış gibi şekil alır sonra aniden topu bacaklarının arasından arkasına geçirirdi. Tarihe geçen bu dönüşün ilk mahkumuyla yıllar sonra yapılan röportajda Olsson, Cruyff için "Halâ nasıl yaptığını tam olarak anlayabilmiş değilim." ifadelerini kullanmış. (Hareketin görüntülerine internetten ulaşabilirsiniz.)

4-Panenka Penaltısı
1976 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda Çekoslavakya ve Batı Almanya karşı karşıya gelmişti. Karşılaşma berabere bitmiş maçın sonucu penaltılara kalmıştı. Almanya'nın dördüncü atışını dışarı göndermesi üzerine şampiyonluğu getirecek penaltı için Çek oyuncu Panenka topun başına geçti. Kalecinin sağa ya da sola yatacağından emin olmuş olmalı ki topu kalenin ortasına doğru aşırtma bir vuruşla yolladı. Gerçekten de düşüncelerinde yanılmamıştı. Kaleci Sepp Maier kendini sola doğru bıraktı ve ardından futbolun yeni bir vuruşu daha oldu, Panenka penaltısı.

5-Akrep Vuruşu
Kolombiya milli takımının kalecisi Rene Higuita -çevresi ona El Loco (Deli) derdi- 1994 yılı İngiltere-Kolombiya maçında yaptığı kurtarışla futbola yeni bir racon getirdi. Higuita bütün vücudu yerle paralel olacak şekilde yüzüstü havaya zıpladı ve geriye doğru attığı ayaklarıyla kalesine gelen topu çıkardı. Akrep kurtarışı olarak adlandırılan bu hareket daha sonra Ronaldinho, Pirlo, Quaresma, Nakamura, Ronaldo gibi oyuncular tarafından Akrep Vuruşu olarak denendi.

 
Okunma : 510

YORUMLAR (0)